از این چه شورش است که در خلق عالم است ------ باز این چه نوحه و چه عزا وچه ماتم است

حسینه یرلر آقلار گویلر آقلار       حسینه باش آچیق پیغمبر آقلار

ماه محرم ماه عزاداری وسوگواری اباعبدالله الحسین(ع) ویاران باوفایش برتمامی شیعیان جهان تسلیت باد.

عاشورا در نظر دیگران

     تأثیرى كه حادثه كربلا و قیام حسین بن على«ع»بر اندیشه مردم جهان،حتى غیر مسلمانان داشته،بسیار است.عظمت قیام و اوج فداكارى و ویژگیهاى دیگر امام و یارانش سبب شده كه اظهار نظرهاى بسیارى درباره این نهضت و حماسه آفرینان عاشورا داشته باشند.نقل سخنان همه آن كسان كتاب قطورى مى‏شود.بویژه كه برخى از نویسندگان غیر مسلمان مستقلا كتاب درباره این حادثه نوشته‏اند .در اینجا تنها تعدادى اندك از این نظرها(از مسلمانان و غیر مسلمانان)آورده مى‏شود:. (1)

مهاتما گاندى(رهبر استقلال هند) :من زندگى امام حسین،آن شهید بزرگ اسلام را بدقت خوانده‏ام و توجه كافى به صفحات كربلا نموده‏ام و بر من روشن شده است كه اگر هندوستان بخواهد یك كشور پیروز گردد،بایستى از سرمشق امام حسین پیروى كند.

محمد على جناح(قاعد اعظم پاكستان) :هیچ نمونه‏اى از شجاعت،بهتر از آنكه امام حسین از لحاظ فداكارى و تهور نشان داد در عالم پیدا نمى‏شود.به عقیده من تمام مسلمین باید از سرمشق این شهیدى كه خود را در سرزمین عراق قربان كرد پیروى نمایند.

چارلز دیكنز(نویسنده معروف انگلیسى) :اگر منظور امام حسین جنگ در راه خواسته‏هاى دنیایى بود،من نمى‏فهمم چرا خواهران و زنان و اطفالش به همراه او بودند؟پس عقل چنین حكم مى‏نماید كه او فقط بخاطر اسلام،فداكارى خویش راانجام داد.

توماس كارلایل(فیلسوف و مورخ انگلیسى) :بهترین درسى كه از تراژدى كربلا مى‏گیریم،اینست كه حسین و یارانش ایمان استوار به خدا داشتند.آنها با عمل خود روشن كردند كه تفوق عددى در جایى كه حق با باطل روبرو مى‏شود اهمیت‏ندارد و پیروزى حسین با وجود اقلیتى كه داشت،باعث شگفتى من است.

ادوارد براون(مستشرق معروف انگلیسى) :آیا قلبى پیدا مى‏شود كه وقتى درباره كربلا سخن مى‏شنود،آغشته با حزن و الم نگردد؟حتى غیر مسلمانان نیز نمى‏توانند پاكى روحى را كه در این جنگ اسلامى در تحت لواى آن انجام گرفت انكار كنند.

فردریك جمس :درس امام حسین و هر قهرمان شهید دیگرى این است كه در دنیا اصول ابدى عدالت و ترحم و محبت وجود دارد كه تغییر ناپذیرند و همچنین مى‏رساند كه هر گاه كسى براى این صفات مقاومت كند و بشر در راه آن پافشارى نماید،آن اصول همیشه در دنیا باقى و پایدار خواهد ماند.

ل.م.بوید :در طى قرون،افراد بشر همیشه جرأت و پردلى و عظمت روح،بزرگى قلب و شهامت روانى را دوست داشته‏اند و در همینهاست كه آزادى و عدالت هرگز به نیروى ظلم و فساد تسلیم نمى‏شود .این بود شهامت و این بود عظمت امام حسین.و من مسرورم كه با كسانى كه این فداكارى عظیم را از جان و دل ثنا مى‏گویند شركت كرده‏ام،هر چند كه 1300 سال از تاریخ آن گذشته است .

واشنگتن ایروینگ(مورخ مشهور آمریكایى) :براى امام حسین«ع»ممكن بود كه زندگى خود را با تسلیم شدن اراده یزید نجات بخشد،لیكن مسؤولیت پیشوا و نهضت بخش اسلام اجازه نمى‏داد كه او یزید را بعنوان خلافت بشناسد.او بزودى خود را براى قبول هر ناراحتى و فشارى به منظور رها ساختن اسلام از چنگال بنى امیه آماده ساخت.در زیر آفتاب سوزان سرزمین خشك و در روى ریگهاى تفتیده عربستان،.(2)روح حسین فنا ناپذیر است.اى پهلوان و اى نمونه شجاعت و اى شهسوار من،اى حسین!

توماس ماساریك :گر چه كشیشان ما هم از ذكر مصائب حضرت مسیح مردم را متأثر مى‏سازند،ولى آن شور و هیجانى كه در پیروان حسین«ع»یافت مى‏شود در پیروان مسیح یافت نخواهد شد و گویا سبب این باشد كه مصائب مسیح در برابر مصائب حسین«ع»مانند پر كاهى است در مقابل یك كوه عظیم پیكر.

موریس دوكبرى :در مجالس عزادارى حسین گفته مى‏شود كه حسین،براى حفظ شرف و ناموس مردم و بزرگى مقام و مرتبه اسلام،از جان و مال و فرزند گذشت و زیر بار استعمار و ماجراجویى یزید نرفت.پس بیایید ما هم شیوه او را سرمشق قرار داده از زیردستى استعمارگران خلاصى یابیم و مرگ با عزت را بر زندگى با ذلت ترجیح دهیم.

ماربین آلمانى(خاور شناس) :حسین«ع»با قربانى كردن عزیزترین افراد خود و با اثبات مظلومیت و حقانیت خود،به دنیا درس فداكارى و جانبازى آموخت و نام اسلام و اسلامیان را در تاریخ ثبت و در عالم بلند آوازه ساخت.این سرباز رشید عالم اسلام به مردم دنیا نشان داد كه ظلم و بیداد و ستمگرى پایدار نیست و بناى ستم هر چه ظاهرا عظیم و استوار باشد،در برابر حق و حقیقت چون پر كاهى بر باد خواهد رفت.

بنت الشاطى :زینب،خواهر حسین بن على«ع»لذت پیروزى را در كام ابن زیاد و بنى امیه خراب كرد و در جام پیروزى آنان قطرات زهر ریخت،در همه حوادث سیاسى پس از عاشورا،همچون قیام مختار و عبد الله بن زبیر و سقوط دولت امویان و برپایى حكومت عباسیان و ریشه دواندن مذهب تشیع،زینب قهرمان كربلا نقش برانگیزنده داشت.

لیاقت على خان(نخستین نخست وزیر پاكستان) :این روز محرم،براى مسلمانان سراسر جهان معنى بزرگى دارد.در این روز،یكى از حزن آورترین و تراژدیك‏ترین وقایع اسلام اتفاق افتاد،شهادت حضرت امام حسین«ع»در عین حزن،نشانه فتح نهایى روح واقعى اسلامى بود،زیرا تسلیم كامل به اراده الهى به شمار مى‏رفت.این درس به ما مى‏آموزد كه مشكلات و خطرها هر چه باشد،نبایستى ما پروا كنیم و از راه حق و عدالت منحرف شویم.

جرج جرداق(دانشمند و ادیب مسیحى) :وقتى یزید،مردم را تشویق به قتل حسین و مأمور به خونریزى مى‏كرد،آنها مى‏گفتند:«چه مبلغ مى‏دهى؟»اما انصار حسین به او گفتند:ما با تو هستیم.اگر هفتاد بار كشته شویم،باز مى‏خواهیم در ركابت جنگ كنیم و كشته شویم.

عباس محمود عقاد(نویسنده و ادیب مصرى) :جنبش حسین،یكى از بى نظیرترین جنبشهاى تاریخى است كه تاكنون در زمینه دعوتهاى دینى یا نهضتهاى سیاسى پدیدار گشته است...دولت اموى پس از این جنبش،به قدر عمر یك انسان طبیعى دوام نكرد و از شهادت حسین تا انقراض آنان بیش از شصت و اندى سال نگذشت.

احمد محمود صبحى :اگر چه حسین بن على«ع»در میدان نظامى یا سیاسى شكست خورد،اما تاریخ،هرگز شكستى را سراغ ندارد كه مثل خون حسین«ع»به نفع شكست خوردگان تمام شده باشد.خون حسین،انقلاب پسر زبیر و خروج مختار و نهضتهاى دیگر را در پى داشت،تا آنجا كه حكومت اموى ساقط شد و نداى خونخواهى حسین،فریادى شد كه آن تختها و حكومتها را به لرزه درآورد.

آنطون بارا(مسیحى) :اگر حسین از آن ما بود،در هر سرزمینى براى او بیرقى بر مى‏افراشتیم و در هر روستایى براى او منبرى بر پا مى‏نمودیم و مردم را با نام حسین به مسیحیت فرا مى‏خواندیم.

گیبون(مورخ انگلیسى) :با آنكه مدتى از واقعه كربلا گذشته و ما هم با صاحب واقعه هم وطن نیستیم،مع ذلك مشقات و مشكلاتى كه حضرت حسین«ع»تحمل نموده،احساسات سنگین دل‏ترین خواننده را بر مى‏انگیزد،چندانكه یك نوع عطوفت و مهربانى نسبت به آن حضرت در خود مى‏یابد.

نیكلسون(خاورشناس معروف) :بنى امیه،سركش و مستبد بودند،قوانین اسلامى را نادیده انگاشتند و مسلمین را خوار نمودند...و چون تاریخ را بررسى كنیم،گوید:دین بر ضد فرمانفرمایى تشریفاتى قیام كرد و حكومت دینى در مقابل امپراتورى ایستادگى نمود.بنابر این،تاریخ از روى انصاف حكم مى‏كند كه خون حسین«ع»به گردن بنى امیه است.

سر پرسى سایكس(خاور شناس انگلیسى) :حقیقتا آن شجاعت و دلاورى كه این عده قلیل از خود بروز دادند،به درجه‏اى بوده است كه در تمام این قرون متمادى هر كسى كه آن را شنید،بى اختیار زبان به تحسین و آفرین گشود.این یك مشت مردم دلیر غیرتمند،مانند مدافعان ترموپیل،نامى بلند غیر قابل زوال براى خود تا ابد باقى گذاشتند.

تاملاس توندون(هندو،رئیس سابق كنگره ملى هندوستان) :این فداكاریهاى عالى از قبیل شهادت امام حسین«ع»،سطح فكر بشریت را ارتقا بخشیده است و خاطره آن شایسته است همیشه باقى بماند و یادآورى شود. محمد زغلول پاشا(در مصر،در تكیه ایرانیان) :حسین«ع»در این كار،به واجب دینى و سیاسى خود قیام كرده و اینگونه مجالس عزادارى،روح شهامت را در مردم پرورش مى‏دهد و مایه قوت اراده آنها در راه حق و حقیقت مى‏گردد.

عبد الرحمان شرقاوى(نویسنده مصرى) :حسین«ع»،شهید راه دین و آزادگى است.نه تنها شیعه باید به نام حسین ببالد،بلكه تمام آزاد مردان دنیا باید به این نام شریف افتخار كنند .

طه حسین(دانشمند و ادیب مصرى) :حسین«ع»براى به دست آوردن فرصت و از سرگرفتن جهاد و دنبال كردن از جایى كه پدرش رها كرده بود،در آتش شوق مى‏سوخت.او زبان را درباره معاویه و عمالش آزاد كرد،تا به حدى كه معاویه تهدیدش نمود.اما حسین،حزب خود را وادار كرد كه در طرفدارى حق سختگیر باشند.

عبد حمید جودة السحار(نویسنده مصرى) :الحسین«ع»نمى‏توانست با یزید بیعت كند و به حكومت او تن بدهد،زیرا در آن صورت،بر فسق و فجور،صحه مى‏گذاشت و اركان ظلم و طغیان را محكم مى‏كرد و بر فرمانروایى باطل تمكین مى‏نمود.امام حسین به این كارها راضى نمى‏شد،گر چه اهل و عیالش به اسارت افتند و خود و یارانش كشته شوند.

علامه طنطاوى(دانشمند و فیلسوف مصرى) :(داستان حسینى)عشق آزادگان را به فداكارى در راه خدا بر مى‏انگیزد و استقبال مرگ را بهترین آرزوها به شمار مى‏آورد،چندانكه براى شتاب به قربانگاه،بر یكدیگر پیشى جویند.

العبیدى(مفتى موصل) :فاجعه كربلا در تاریخ بشر نادره‏اى است،همچنان كه مسببین آن نیز نادره‏اند...حسین بن على«ع»سنت دفاع از حق مظلوم و مصالح عموم را بنا بر فرمان خداوند در قرآن به زبان پیمبر اكرم وظیفه خویش دید و از اقدام به آن تسامحى نورزید.هستى خود را در آن قربانگاه بزرگ فدا كرد و بدین سبب نزد پروردگار،«سرور شهیدان»محسوب شد و در تاریخ ایام،«پیشواى اصلاح طلبان»به شمار رفت.آرى،به آنچه خواسته بود و بلكه برتر از آن،كامیاب گردید.